Selecteer een pagina

Wie in de stad een moestuin begint, doet dat niet op maagdelijke grond – soms is er al eeuwen op geleefd. Daardoor kan de grond vervuild zijn, door oude ophooglagen, bedrijvigheid of afval. Het is niet verstandig een moestuin te beginnen op vervuilde grond.

Hoe kom je er achter of de grond schoon is?

Die vraag is me al vaak gesteld. Hierbij mijn stappenplan:

1: Kijk goed rond

Ligt er asbest of aardolie? Dat moet eerst opgeruimd worden. En het is een aanwijzing dat de grond verder ook niet schoon is. Ook puin in de grond kan wijzen op vervuiling.

2: Kijk of er eerder onderzoek bekend is

Alles wat bij het ‘bevoegd gezag’ bekend is aan bodemonderzoek, kun je vinden bij het Bodemloket. Op de kaart kun je op straatnaam zoeken en per perceel bekijken wat er bekend is. Rapporten zijn tegen vergoeding op te vragen – meestal via een gemeente of omgevingsdienst. Als je dat rapport hebt, kun je stap 3 en 4 overslaan.

3: Verdiep je in het verleden

Als je geen informatie vindt bij het Bodemloket, onderzoek dan de geschiedenis van de plek. Bv. als er tot 1960 weiland is geweest, en daarna een woonwijk, is er weinig kans op vervuiling. Ben je in een oude stad, dan kun je er niet vanuit gaan dat de grond schoon is. Vooral loodvervuiling komt veel voor.

4: Laat onderzoek doen

Laat de grond onderzoeken, als je vermoedt dat de grond vervuild kan zijn. Dat is helaas wel duur, omdat het lab een hele serie stoffen meet. Als er een gecertificeerde monsternemer voor langs komt, is het nog duurder. Er zijn twee opties:

  • Je neemt zelf een monster van de bodemlaag waar je planten in zullen wortelen (0-25 cm o.i.d.) en je stuurt het op naar Koch Eurolab voor een schone-grond-analyse. Kost € 270 excl. BTW (sep 2017). Of:
  • Je vraagt een geaccrediteerd bureau om een ‘verkennend bodemonderzoek’, voor moestuin, wonen met tuin, of speelplaats (zie kader hieronder). Voordeel is dat je mag rekenen op een professionele uitvoering, dat er ook naar grondwater gekeken wordt, en dat het rapport volgens wettelijk protocol uitgevoerd is. Het onderzoek bestaat uit een historisch onderzoek, inspectie en monstername ter plaatse, analyse in het lab en beoordeling van de bodemgeschiktheid voor het voorgenomen gebruik (moestuin groot of klein/wonen met tuin/spelen). Welk bureau je vraagt? Google op ‘schonegrondonderzoek’ en zoek een bureau in de buurt uit. De grote ingenieursbureaus zijn meestal duurder dan de kleine – reken op minstens € 1000. Ik kan niet één bureau in het algemeen aanbevelen. Misschien heeft iemand in je omgeving ervaring?
5: Bekijk het rapport van het onderzoek

Het is vaak lastig in detail te lezen, als je geen ervaring hebt. Meestal is wel duidelijk welke stoffen in verhoogde concentratie in de grond zitten, en of de grond geschikt is voor het gebruik dat je gevraagd hebt. Nu heb je een antwoord op je vraag: is de bodem schoon genoeg voor mijn tuin, of niet?

Toch van vervuilde grond geoogst een gegeten?

Je hoeft je in het algemeen niet direct zorgen te maken. De normen voor bodemvervuiling gaan uit van levenslange blootstelling aan een stof – niet van een paar boerenkolen of kroppen sla. Veel vervuilende stoffen zijn pas problematisch wanneer ze in je lichaam ophopen. Bij twijfel kun je informatie vragen bij de GGD.

In bakken kweken

Het komt regelmatig voor dat grond die niet geschikt is voor een moestuin, wel gebruikt kan worden voor ‘wonen met tuin’ of ‘spelen’. Dan kun je er voor kiezen de groenten in bakken met aangevoerde grond te kweken – zo kun je toch een fijne tuin maken.

Wat houdt dat in: ‘wonen met tuin’, ‘moestuin’, of ‘plaatsen waar kinderen spelen’?

Voor berekening hoeveel vervuiling nog verantwoord is, wordt voor elk bodemgebruik aangenomen dat je je hele leven een deel van je groenten en aardappelen van deze grond oogst. Hoeveel, dat staat hieronder. Daarnaast wordt er vanuit gegaan dat je bij tuinieren en spelen ook met grond in contact komt.

Moestuin groot: 100% van je groenten en 50% van je aardappels uit de tuin, je hele leven
Moestuin klein: 50% van je groenten en 25% van je aardappels
Wonen met tuin: 10% van je groenten, geen aardappels
Plaatsen waar kinderen spelen: geen groenten en aardappels.
Leidse buurttuin op vervuilde grond: moestuin in bakken.

Alleen voor wie alles wil weten…

Wil je meer weten dan in het onderzoeksrapport staat, en je bent een volhardend type, dan kun je ook zelf aan de slag met de analysecijfers. Dat kan met de Risicotoolbox Bodem of Sanscrit. De Risicotoolbox geeft antwoord op de vraag: is de bodem blijvend geschikt voor het voorgenomen gebruik? Sanscrit behandelt de vraag of de bodem, gezien de verontreiniging, met spoed gesaneerd moet worden. Je zou denken dat dat het zelfde antwoord oplevert, maar dat is niet het geval; de Risicotoolbox is strenger. Onderzoeksbureaus gebruik meestal Sanscrit.

 

Geen tijd om dat allemaal zèlf uit te zoeken? Of kom je er niet uit?

 

Neem contact op. ik help je graag.
Tips en artikelen ontvangen?

Tips en artikelen ontvangen?

Ontvang blog en aankondigingen in je mailbox

Bedankt voor je aanmelding!